Je hebt waarschijnlijk een aardig beeld van de software die binnen je organisatie wordt gebruikt. Maar weet je ook welke AI-tools medewerkers er zelf bij pakken, zonder dat IT daarvan op de hoogte is? Die vraag wordt steeds relevanter. Het fenomeen heeft inmiddels een naam: Shadow AI.
Wat is Shadow AI precies
Shadow AI ontstaat wanneer medewerkers tools als ChatGPT, Gemini of andere AI-toepassingen gebruiken zonder toestemming of medeweten van IT. Vaak met de beste bedoelingen: iemand wil sneller werken, een tekst opstellen of data analyseren, en grijpt naar de eerste handige tool die voorbij komt.
Het probleem zit niet in de intentie. Het probleem zit in de controle die je erover kwijtraakt.
Waarom dit een risico is
Zodra bedrijfsinformatie in een AI-tool wordt ingevoerd waar je als organisatie geen zicht op hebt, ontstaan er een aantal reële risico’s:
- Gevoelige of vertrouwelijke data belandt buiten je eigen systemen.
- Je weet niet meer waar bepaalde informatie is opgeslagen of hoe die wordt gebruikt
- Compliance-verplichtingen, zoals rondom persoonsgegevens, kunnen in het gedrang komen
- De output van sommige tools is niet altijd betrouwbaar, terwijl die wel als waarheid wordt aangenomen
En dit speelt niet alleen bij grote bedrijven. Ook binnen kleinere organisaties gebruiken medewerkers deze tools inmiddels dagelijks.
AI verbieden is niet de oplossing
De verleiding is groot om AI-gebruik simpelweg te verbieden. Maar dat werkt in de praktijk niet. Medewerkers vinden altijd een manier om sneller te werken, met of zonder toestemming. Een verbod duwt het gebruik alleen verder onder de radar.
Wat wel werkt: duidelijke richtlijnen over welke tools wel en niet gebruikt mogen worden, bewustwording over de risico’s, en waar nodig veilige alternatieven aanbieden die binnen de eigen IT-omgeving passen.
Hoe je hier grip op krijgt
Een paar concrete stappen om te starten:
- Breng in kaart welke AI-tools er momenteel al informeel worden gebruikt
- Stel heldere afspraken op over wat wel en niet gedeeld mag worden met externe AI-tools
- Bied, waar mogelijk, een veilig alternatief aan zodat medewerkers niet zelf op zoek gaan
- Blijf in gesprek met je team, want dit is geen eenmalige actie maar een doorlopend aandachtspunt
Benieuwd hoe dit er voor jouw organisatie uitziet? Neem contact met ons op, dan kijken we samen naar een aanpak die past bij hoe jullie werken.